"What works on Wall Street", James O'Shaughnessy. 3-cü hissə.

Əvvəlki hissələrdə biz bütün əsas faktorları ayrı-ayrılıqda təhlil etdik. İndi bilirik ki, “ucuzluq” (P/S, P/E) yaxşıdır, “son mənfəət artımı” isə əlavə dəyər qatmır. Bu gün biz multi-factor modellərə keçəcəyik. Burada müəllif bu komponentləri birləşdirərək “ideal portfel” yaradmağa çalışır.

Fəsil 16. Kombinasiyaların gücü: Niyə bir faktor riskdir, iki faktor isə strategiyadır

Bu fəsildə James O'Shaughnessy "quantitative investing"-in ən vacib konsepsiyasını izah edir: multi-factor yanaşma. Bundan əvvəl müəllif hər bir göstəricini (P/E, P/S, dividends) ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirmişdi. Lakin hər bir indikatorun “kor zonası” var. Məsələn, şirkət P/S üzrə çox ucuz ola bilər, amma eyni zamanda iflasa çox yaxın ola bilər.

O'Shaughnessy filter-ləri bir-birinin üzərinə əlavə etməyə başlayır. Əgər siz Value və Momentum faktorlarını birləşdirirsinizsə, sinerji əldə olunur.

Misal üçün Müəllif “All Stocks” ya da "Leaders" qrupunu götürür, bu siyahıdan ən ucuz (istənilən faktora görə) 10 faizini seçir və daha sonra bu qrupun daxilində son 12 ay ərzində ən yüksək Relative Strength göstərən şirkətləri müəyyən edir.

Rebalancing ildə bir dəfə aparılır və portfel tam şəkildə yenilənir.

Nəticələr göstərir ki, müəyyən faktorların birləşdirilməsi (P/S və Momentum) illik 18 faizdən çox gəlir verir. Amma əsas nailiyyət gəlirdə deyil, keyfiyyətdədir. Belə modellərdə Sharpe ratio tək faktorlu modellərlə müqayisədə xeyli yüksəkdir. Bu isə o deməkdir ki, siz hər risk vahidinə görə daha çox gəlir əldə edirsiniz.

Fəsil 17. Market Leaders strategiyaları: Nəhənglərə necə investisiya etmək olar

Bu fəsildə müəllif Market Leaders qrupuna diqqət yetirir. Bu qrup ABŞ-ın ən iri şirkətlərindən ibarətdir.

O'Shaughnessy S&P 500 indeksini stabil şəkildə üstələməyin yolunu axtarırdı və müəyyən etdi ki, iri şirkətlər arasında ən yaxşı nəticəni aşağı P/E və P/B kimi konservativ faktorlar verir. Hər iki halda portfel 16.5 % gəlirlilik verəcək.

Nəticə ondan ibarətdir ki, böyük şirkətlər arasında seçim edərkən dəyər faktorlarına üstünlük verilməlidir.

Fəsil 18. All Stocks kainatı: Yüksək gəlir axtarışı

Bu fəsil daha geniş bazarda ən yaxşı strategiya axtarışına həsr olunur. All Stocks kainatına kapitalizasiyası 150 milyon dollardan yuxarı olan şirkətlər daxildir.

Müəllif eyni faktorları (P/S, P/E, P/CF) daha geniş bazada test etmişdir və müəyyən etmişdir ki, bu mühitdə potensial gəlir daha yüksəkdir.

Burda O'Shaughnessy ən aşağı P/S göstəricisinə malik səhmlər arasında, son 12 ayda ən yaxşı qiymət artışı göstərən şirkətləri seçir. Bu yanaşma ilə illik gəlir 18.62 faiz olmuşdur, halbuki eyni dövrdə indeks 12.38 faiz gəlir göstərmişdir. 

Fəsil 19. Cornerstone Value strategiyası

Bu strategiya daha çox konservativ investorlar üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Seçim alqoritmi belədir. Yalnız Market Leaders seçilir. P/S göstəricisi 1.5-dən yüksək olanlar çıxarılır. Qalanlardan ən yüksək dividend yield olan 50 səhm seçilir. Rebalancing ildə bir dəfə aparılır.

Bu strategiyanın illik gəlir 15.31 faiz, risk 14.4 faiz, Sharpe 0.69 səviyyəsində olmuşdur. Maksimum düşüş də bazardan aşağı olmuşdur.

Fəsil 20. Cornerstone Growth strategiyası

Bu strategiya risk sevənlər və maksimal gəlir əldə etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Metodologiya: All Stocks kainatından kapitalizasiyası 200 milyon dollardan yuxarı olan şirkətlər seçilir. P/S göstəricisi 1.5-dən aşağı olanlar saxlanılır. Son bir ildə mənfəəti müsbət olan şirkətlər seçilir. Daha sonra ən yüksək Relative Strength (qiyməti ən çox artan) göstərən 50 səhm müəyyən edilir.

Nəticə: İllik gəlir 18.3 faiz, standart kənarlaşma 20.4 faiz.

Bu strategiyanın əsası ucuz və eyni zamanda artan səhmlərin seçilməsidir.

Fəsil 21. Birləşdirilmiş portfel

Müəllif investorun psixologiyasını nəzərə alaraq iki strategiyanın birləşdirilməsini təklif edir.

Müəllif kapitalı iki hissəyə bölür və yarısı Cornerstone Value, digər yarısı Cornerstone Growth strategiyasına yönəldilir.

Bu yanaşma ilə illik gəlir təxminən 17 faiz təşkil edir. Bu, daha stabil və aşağı riskli nəticə əldə etməyə imkan verir.

Fəsil 22. Sektor analizi

Bura kimi biz şirkətləri sektorlara bölmürdük. Təbii ki texnoloji sektorun multiplikatorları daha yüksək olur və onlar təklif olunan portfellərə daxil olmayacaq. Və müəllif nəticələrin sektorlardan asılı olub-olmadığını yoxlayır.

Əvvəl elədiyi testləri, hər sektor daxilində ayrıca tətbiq olunur. Və maraqlısı odur ki sektorlara bölünmə strategiyalara əlavə fayda qatmır.

Fəsil 23. Ən pis strategiyalar

Ən yaxşı seçim faktorları müəyyən etdikdən sonra, müəllif ən uğursuz yanaşmalar da təsvir edir. Və ən pis strategiyalar:

- Balaca şirkətlər içində aşağı mənfəət marjası olanlar,

- Bütün şirkətlər ən yuxarı P/S əmsalı olan,

- il ərzində satışı artmayan şirkətlər,

- il ərzində qiyməti ən çox düşən şirkətlər.

Bu yanaşma ilə seçilən portfellər kapitalın sürətlə itirilməsinə gətirib çıxarır.

 Fəsil 24. Tarixin dərsləri və psixologiya

Son fəsildə müəllif yekun nəticələri təqdim edir. Əsas fikir ondan ibarətdir ki, investorun ən böyük düşməni onun özüdür.

Əsas qaydalar belədir. İntizam zəka ilə müqayisədə daha vacibdir. Yüksək P/E və P/S göstəricilərindən uzaq durmaq lazımdır. Portfel mütəmadi olaraq yenilənməlidir.

Ümumi nəticə ondan ibarətdir ki, uzunmüddətli dövrdə riyazi yanaşma intuisiyanı üstələyir. Modelə sadiq qalan investor uğur qazanır, strategiyanı tez-tez dəyişən isə itirir.

Bu kitabın çooox qısa izahını bitiririk. Məqsədimiz kitabda olan metodlarının hamısını Sizə göstərmək olmayıb. Onu bacarmazdıq da. Biz, portfel seçimində müxtəlif statistik metodlardan necə istifadə edə biləcəyinizi göstərmək istədik. Və maraqlananlara kitabın orijinalını oxumağa məsləhət görürük.