Məlumat mərkəzləri (data centers) yeni maliyyə böhranına səbəb ola bilərmi? (3-cü hissə)
💳 III-cü hissə — Sığorta şirkətləri və gizli maliyyələşmə kanalları (II-ci hissə burdadır)
Maliyyə böhranlarının üçüncü komponenti — risklərin yayılıb gizlədildiyi, balansdan kənar hesablarda saxlanıldığı, qeyri-şəffaf və dolaşıq maliyyələşmə sxemləridir. Gəlin baxaq, Private Credit Funds necə və hansı mexanizmlər vasitəsilə kapital cəlb edir?
💰 Gəlir axtarışında Həyat sığortalar (Life Insurance Company)
Həyat sığortası ilə məşğul olan şirkətlər yüksək gəlirlilik axtarışında getdikcə daha çox private credit və yüksək riskli şirkətlərə (below-investment-grade) kreditlərə investisiya qoyurlar. Bunun üçün mürəkkəb sxemlərdən istifadə edirlər — SPV, sekyuritizasiya, balansdan kənar sövdələşmələr.
⚠️ Likvidlik problemi
Həyat sığortalar müştərilərə qarşı uzunmüddətli öhdəliklərlə işləyirlər və uzun müddətli investisiya alətlərinə pul qoymağa imkanları var. Lakin belə kreditlərə yatırımlar likvid deyil: aktivlərin dəyəri kəskin düşəndə onları tez satmaq demək olar ki, mümkün olmur.
🌫 Qeyri şəffaf effekt
Sığortalar SPV (special purpose vehicles) vasitəsilə maliyyələşmə mənzərəni daha az şəffaf edir — hətta tənzimləyicilər üçün belə riskli kreditlərə real cəlb olunma dərəcəsini qiymətləndirmək çətindir. Prosesdə çoxsaylı SPV-lər iştirak edir. Bunlardan bəziləri:
• BDC (Business Development Company) — kiçik və orta biznesə kreditlər verən ictimai və ya özəl fondlar
• JVLF (Joint Venture Lending Facility) — birgə kredit platformaları
• MM CLO (Middle-Market Collateralized Loan Obligation) — orta biznes kreditlərinin sekyuritizasiyası mexanizmləri
Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, Life Insurance şirkətləri investisiya etdikləri kapitallarını adi likvidlik mənbələrindən (sığorta şəhadətnaməsi satışı gəlirlərindən) əlavə, FABS (Funding Agreement-Backed Securities) adlanan sxemlərlə də kapital cəlb edirlər.
Qısaca desək, sığorta şirkətləri özləri borc alır, bu borclar sekyuritizasiya edilərək qiymətli kağızlara çevrilir və bazarda satılır.
👩🏻💻Statistik rəqəmlər:
Həyat sığortası şirkətlərinin 2023-cü ilin sonunda portfellərində yuxarı riskli aktivlərin cəmi 450 mlrd ABŞ dollara yaxınlaşıb.
2008-ci ilində bu rəqəm 100 mlrd ABŞ dolları olub.
Və bu riskli aktivlərin 75%-ə yaxın elə sığorta şirkətləri ilə əlaqəli Asset Management şirkətləri vasitəsi ilə strukturlaşdırılıb.
Qısaca sığorta şirkətləri passif investor deyil, özləri bu prosesi sürətləndirirlər.
📉 Təhlükəli presedent
Bu vəziyyət 2007-ci ili xatırladır: sığorta şirkətləri ipoteka derivativlərinə (törəmə alətlərinə) sahib idilər və dayanıqlı görünürdülər... bazar çökənə qədər.
